Ăn chay có ý nghĩa rất lớn hướng con người tìm đến sự thanh tịnh trong tâm hồn ăn chay đến lòng từ bi, tâm sinh tướng cho con người khỏe khoắn, da dẻ hồng hào, tâm hồn thanh cao.

Thực phẩm chay ngày nay không còn bị bó hẹp, giới hạn hà khắc các món ăn mà ngày càng phong phú, đa dạng, đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng để lựa chọn.

Vậy thực phẩm chay là gì? Có những loại thực phẩm chay đa dạng nào? Ăn chay thế nào là đúng cách? 

CNSG sẽ giải đáp ngay dưới bài viết này.

Chế độ ăn chay và thực phẩm chay

Thực phẩm chay nguồn gốc thực vật
Thực phẩm chay nguồn gốc thực vật

Ăn chay là chế độ ăn chỉ sử dụng các loại thực phẩm chay có nguồn gốc thực vật như củ quả, rau xanh, nấm, các loại hạt, đậu phộng,… mà không sử dụng các loại thịt có nguồn gốc động vật, hải sản,.. để chế biến món ăn.

Hình thức và cách thức ăn được xác định tùy vào nhu cầu, mục đích khác nhau của người dùng với các hình thức như: 

  • Thuần chay: là hình thức khi ăn chay sử dụng toàn bộ thực phẩm chay.
  • Hình thức ăn chay có trứng và sữa: hình thức này được ăn trứng và sữa nhưng không ăn các loại thực phẩm khác có nguồn gốc từ động vật như thịt, cá.
  • Hình thức ăn chay có trứng: Không ăn các món ăn làm từ thịt, cá, sữa nhưng được ăn trứng.
  • Hình thức ăn chay có sữa: Loại bỏ các món ăn chế biến từ thịt, hải sản, gia cầm, trứng,.. nhưng được ăn những món ăn từ sữa.
  • Hình thức bán chay: khi ăn chay không ăn các món ăn làm từ thịt những vẫn ăn được trứng, cá, sữa.

Xem thêm: An toàn thực phẩm là gì? Các tiêu chí đánh giá an toàn thực phẩm

Các thực phẩm chay phổ biến

Thực phẩm chay đông lạnh

Thực phẩm chay đông lạnh là những loại thực phẩm chay giàu protein đã được chế biến sẵn sau đó đưa vào đông lạnh để bảo quản hương vị, chất lượng sản phẩm.

Thực phẩm chay vẫn đầy đủ Protein
Thực phẩm chay vẫn đầy đủ Protein

Những thực phẩm đông lạnh dạng chay như: bắp cải cuộn thịt chay, Ba rọi chay, bí xanh dồn thịt chay, bò viên chay, cá bạc má chay, cà chua dồn thịt chay, bò nạm ram chay, bò lúc lắc chay, …

Thực phẩm chay ăn liền

Là các thực phẩm chay không cần chế biến, có thể ăn liền, cách làm thực phẩm chay đơn giản và gồm nhiều các món đa dạng như: rong biển, chà bông, sườn non, mắm thái chay, tàu hũ ky khô,  chả lụa tàu hũ ky, cá cơm chay, nem chay,…

Đồ hộp chay

Các loại đồ chay đóng hộp, thực phẩm chay đóng gói thường được lựa chọn nguyên liệu chay kỹ lưỡng, chế biến với những hương vị dễ ăn, thuần Việt, đảm bảo độ đậm đà, thơm ngon khi vận chuyển đi xa.

Thực phẩm chay đóng hộp
Thực phẩm chay đóng hộp

Thực phẩm chay được sản xuất dạng đồ hộp cũng rất đa dạng với nhiều món ăn và hương vị khác nhau như: cá thu sốt cà chay, bò hầm đậu, cá viên chiên sốt chua cay, đậu hũ sốt Hongkong chay, cánh gà rang me chay, cá mòi sốt cà Vegan,…

Xem thêm: An toàn thực phẩm là gì? Các tiêu chí đánh giá an toàn thực phẩm

Người dùng có thể đến những nơi bán thực phẩm chay để mua thực phẩm chay, các loại đồ hộp chay này.

Các loại gia vị sốt chay

Các loại sốt góp phần làm cho các loại thực phẩm chay, các món ăn trở nên hấp dẫn,ngon miệng hơn, được làm từ nguyên liệu chay. 

Trong nhà máy sản xuất thực phẩm chay, những lô hàng gia vị sốt chay sau khi được chế biến, hoàn thành và đóng gói sẽ được vận chuyển bằng xe nâng hàng xếp vào các kho đảm bảo tối đa an toàn, hạn chế sự cố bể vỡ và tiết kiệm sức lao động cho con người. 

Các loại gia vị, sốt chay để ăn chung với thực phẩm chay cũng được bày bán là hàng tiêu dùng được nhiều người tìm kiếm, có thể dùng cho cả thực phẩm chay khôthực phẩm chay cần chế biến.

Gia vị dùng cho thực phẩm chay được mua dễ dàng với các loại đa dạng như: hạt nêm bò kho, hạt nêm cari, hạt nêm thịt nướng, nước mắm trái thơm, sốt chấm gỏi cuốn, sốt gia vị kho tiêu, hạt nêm phở bò, mắm nêm chay, dầu hào chay,…

Ăn thực phẩm chay thế nào để đảm bảo sức khỏe

  • Mặc dù ở chế độ ăn chay nhưng để đảm bảo sức khỏe vẫn cần lựa chọn những thực phẩm chay đảm bảo đủ chất, đủ thành phần dinh dưỡng, ăn chay đảm bảo cân bằng, khoa học.
  • Những lứa tuổi khác nhau cũng nên lựa chọn chế độ ăn chay và dinh dưỡng đúng với giai đoạn phát triển.
  • Chú ý đảm bảo năng lượng khi ăn chay để duy trì việc làm việc, học tập và rèn luyện.
  • Ăn những thực phẩm chứa những dinh dưỡng cần thiết như: sữa, trái cây, trứng, bánh mì, ngũ cốc, các loại hạt.
  • Hạn chế các loại thực phẩm chứa nhiều đường, chất béo, muối.
  • Thay đổi đa dạng các loại thực phẩm chay khác nhau.
  • Nên đến các trung tâm tư vấn dinh dưỡng, sức khỏe để được tư vấn tốt nhất nếu lựa chọn chế độ ăn kiêng khắt khe để dùng thêm một số vitamin hỗn hợp hỗ trợ.
  • Kết hợp các loại rau củ khác nhau chia nhiều bữa ăn mỗi ngày, trong một bữa có nhiều thức ăn chay giúp cơ thể hấp thụ đầy đủ dưỡng chất nhất.
  • Bổ sung vitamin và các dưỡng chất đầy đủ khi cơ thể đòi hỏi vì khi cơ thể không thể nạp đủ nguồn dinh dưỡng cho thì sẽ dẫn đến tình trạng  chán ăn, mệt mỏi, nhạt miệng và gây hại cho sức khỏe. 

Ăn chay không nên ăn gì

Ăn chay không chỉ là kiêng ăn thịt mà còn có nhiều loại thức ăn khác không nên sử dụng trong chế độ ăn chay, thậm chí bị cấm kỵ như:

Thịt – thực phẩm đầu tiên không được ăn

Có nhiều hình thức ăn chay khác nhau nhưng dù là hình thức hay cách thức ăn chay nào cũng không được ăn thịt, đây chính là nguyên tắc khi ăn chay.

Phật giáo và tấm lòng từ bi, bác ái không sát sinh, vì khi ăn thịt sẽ đồng nghĩa với sát sinh, loại bỏ đi cơ hội sống của động vật đó. 

Những thực phẩm có ga, cồn, có chất kích thích

Những loại thực phẩm có cồn, thực phẩm có ga, các chất kích thích là những thực phẩm không nên dùng khi ăn chay.

Các loại thực phẩm như: đồ uống có ga, cà phê, thuốc lá, thuốc lào, bia, rượu,…

Những thực phẩm này không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn làm hại đến tinh thần, cuộc sống con người, là nguyên tắc khi ăn chay không nên dùng.

Các loại thực phẩm có nguồn gốc chế biến từ động vật

Thực phẩm chế biến từ nguồn gốc động vật cũng được liệt kê vào danh sách cấm kỵ không dùng cho ăn chay như phomai, trứng, sữa,..

Tùy vào từng trường phái, hình thức ăn chay khác nhau mà linh hoạt lựa chọn các thực phẩm có nguồn gốc chế biến từ động vật khác nhau.

5 loại gia vị – ngũ vị tân

Ngũ vị tân là 5 loại gia vị chính có tính nóng như kiệu, hẹ, tỏi, hành, hưng cừ.

Những gia vị này không là thực phẩm chay vì khi ăn làm cơ thể khó chịu, khiến tâm tính con người trở nên nóng nảy, tâm không an.