Trục cam, một linh kiện quan trọng trong hệ thống động cơ, đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu suất vận hành của xe. Mặc dù trục cam đóng những nhiệm vụ chủ chốt, nhưng nhiều người vẫn chưa rõ đầy đủ về bộ phận này.

Vậy, bạn đã bao giờ tự hỏi: Trục cam là gì? Cấu tạo, cách dẫn động, và nguyên lý hoạt động của nó là như thế nào?

Hãy cùng khám phá những bí mật đằng sau chiếc “trái tim” của động cơ và hiểu rõ hơn về sức mạnh mà trục cam mang lại cho sự hoạt động mạnh mẽ của chiếc xe của bạn.

Trục cam là gì?

Trục cam trong động cơ xe
Trục cam trong động cơ xe

Trục cam là một thành phần cơ học quan trọng trong hệ thống động cơ đốt trong, đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối quá trình phân phối khí. Nó chịu trách nhiệm truyền động năng lượng từ một bộ phận của động cơ sang một phần khác, đặc biệt là trong quá trình vận hành các xupap. Với sự hỗ trợ của trục khuỷu, trục cam giúp tối ưu hóa hiệu suất của động cơ.

Cấu tạo của trục cam bao gồm các thành phần chính sau:

  • Các vấu cam nạp: Được đặt để tương ứng với quá trình làm việc của xi-lanh, vấu cam nạp quyết định thời điểm và mức độ mở của xupap.
  • Cam thải: Thực hiện chức năng mở van xả trong giai đoạn xả khí, giúp cải thiện hiệu suất toàn bộ hệ thống động cơ.
  • Cổ trục: Là thành phần chịu lực và giữ vững các vấu cam, đảm bảo sự ổn định và độ chính xác trong quá trình vận hành.

Biên dạng của cam thường có dạng đối xứng, với chiều cao của vấu cam quyết định độ mở của xupap. Điều này đồng thời ảnh hưởng đến lưu lượng khí qua động cơ và thời điểm mở/đóng của xupap.

Công dụng chính của trục cam bao gồm:

  • Thúc đẩy hút khí: nó giúp ổn định và tối ưu hóa quá trình hút khí vào xi-lanh trong giai đoạn hút.
  • Điều phối van xả: Trục cam mở van xả để loại bỏ khí thải trong giai đoạn xả, cải thiện khả năng làm việc của động cơ.
  • Điều khiển van: Quản lý cả hai van trong các giai đoạn khác nhau, đảm bảo quá trình làm việc của động cơ diễn ra mượt mà và hiệu quả.

Như vậy, trục cam không chỉ là một phần linh hoạt mà còn đóng một vai trò to lớn trong việc đạt được hiệu suất tối ưu của động cơ đốt trong.

Cấu tạo chi tiết của trục cam

Cấu tạo chi tiết của trục cam
Cấu tạo chi tiết của trục cam

Trục cam, một linh kiện chủ chốt trong hệ thống động cơ đốt trong, được cấu tạo một cách tỉ mỉ để thực hiện chức năng quan trọng của mình. Bộ phận này gồm nhiều thành phần chi tiết, mỗi cái đều đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều khiển van và đảm bảo hiệu suất tối ưu của động cơ. Dưới đây là sự phân rã chi tiết về cấu tạo của trục cam:

  • Thanh trục cam: Một thanh có dạng hình trụ chạy theo chiều dài của dãy xi-lanh. Có các vấu cam (thùy) hình thuôn nhô ra từ thanh trục cam.
  • Vấu cam (Thùy): Mỗi vấu cam tương ứng với một xupap (van). Khi trục cam quay, các vấu cam di chuyển lên và xuống, điều khiển đóng mở van tại đỉnh xi-lanh.
  • Gối đỡ thân trục cam: Có lỗ thông với đường dầu bôi trơn để đảm bảo việc bôi trơn liên tục cho thân trục cam. Được đặt trên nắp máy (nắp quy lát) thông qua các miếng bạc có lỗ dầu, gọi là bạc trục cam.
  • Trục khuỷu và mối liên kết: Mối quan hệ giữa sự quay của trục cam và vòng quay của trục khuỷu đặc biệt quan trọng. Thông qua cơ cấu bánh răng, trục cam kết nối trực tiếp với trục khuỷu hoặc gián tiếp thông qua đai hoặc xích định thời.
  • Các bộ phận hỗ trợ:
  • Trục: Hỗ trợ giữ tất cả các bộ phận khác trong trục cam, có khả năng chịu tải mỏi cao khi động cơ vận hành.
  • Vòng bi: Bảo đảm giữ trục ở vị trí chính xác và giảm tổn thất do ma sát, một đầu của vòng bi được cấp dầu liên tục cho trục cam.
  • Đĩa xích hoặc đĩa đai cam: Gắn vào một đầu của trục cam, kết hợp với đĩa xích hoặc puli cam trên trục khuỷu thông qua xích cam hoặc đai định thời để duy trì hoạt động đúng thời điểm giữa trục cam và trục khuỷu.

Nguyên lý hoạt động của trục cam

Trục cam, một thành phần cực kỳ quan trọng trong hệ thống động cơ đốt trong, hoạt động thông qua ba cách dẫn động chính, mỗi cách mang lại những đặc tính riêng biệt về hiệu suất và ứng dụng. Dưới đây là sự phân tích về nguyên lý hoạt động của trục cam thông qua từng phương pháp dẫn động:

Dẫn động trục cam bằng bộ truyền bánh răng:

  • Trong trường hợp có khoảng cách nhỏ giữa trục cam và trục khuỷu, bộ truyền động bánh răng được sử dụng.
  • Chiều quay của trục cam thường ngược lại với chiều quay của trục khuỷu.
  • Ưu điểm: Cấu trúc đơn giản, hiệu suất, độ bền và tuổi thọ cao.
  • Nhược điểm: Hạn chế trong việc bố trí dẫn động và tạo ra tiếng ồn lớn.

Dẫn động trục cam bằng bộ truyền xích:

  • Sử dụng khi giữa trục cam và trục khuỷu có khoảng cách đáng kể.
  • Đĩa xích truyền năng lượng từ trục khuỷu sang trục cam, cả hai quay cùng chiều.
  • Ưu điểm: Gọn nhẹ, dễ dàng truyền động ở khoảng cách trục lớn.
  • Nhược điểm: Dễ rung động và tạo ra tiếng ồn khi thay đổi tải.

Dẫn động trục cam bằng dây curoa:

Nguyên lý hoạt động của trục cam
Nguyên lý hoạt động của trục cam
  • Sự tương đồng với dẫn động xích nhưng sử dụng dây curoa thay vì xích.
  • Phổ biến khi trục cam lắp trên cao, yêu cầu bộ căng dây để duy trì độ căng.
  • Ưu điểm: Hoạt động êm, không cần bôi trơn, không cần điều chỉnh độ căng, chi phí thấp.
  • Nhược điểm: Độ bền và tuổi thọ thấp hơn so với các phương pháp khác.

Với cấu tạo linh hoạt và khả năng thích ứng cao, trục cam đảm bảo hoạt động chính xác và hiệu quả trong môi trường khắc nghiệt. Nhờ đó, hiệu suất vận hành của động cơ đốt trong được cải thiện, mang lại tiết kiệm năng lượng và trải nghiệm lái xe tối ưu cho người sử dụng.

Lời kết

Hy vọng những chia sẻ trên đây của CNSG đã giúp bạn giải đáp những thắc mắc liên quan đến trục cam. Người dùng hiểu được tầm quan trọng của trục cam từ đó biết cách bảo dưỡng và chăm sóc xe phù hợp.

Hiện nay khách hàng ưu tiên lựa chọn dòng xe điện để góp phần bảo vệ môi trường. Ở CNSG đang cung cấp các dòng xe nâng điện và ắc quy xe nâng nhập khẩu chính hãng 100%, bền bỉ nâng cao năng suất và hỗ trợ tối đa công việc của bạn. Liên hệ chúng tôi qua hotline 0987.115.148 để được hỗ trợ nhanh nhất! Xin cảm ơn!

Logo Công ty TNHH Công nghiệp Sài Gòn

Được thành lập từ năm 2010, Công ty TNHH Công Nghiệp Sài Gòn (CNSG) đã có nhiều năm kinh nghiệm trong nghành công nghiệp thiết bị nâng hạ, là đối tác của các doanh nghiệp và tập đoàn lớn trong nước như: Vingroup, Viettel,.., Các sản phẩm và dịch vụ của chúng tôi được ủy quyền và nhập khẩu trực tiếp từ các nhà máy sản xuất nên có mức giá cực kỳ ưu đãi dành cho khách hàng.