Ắc quy là chi tiết máy đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình khởi động và vận hành của thiết bị, động cơ của các dòng xe hiện nay. Sau quá trình sử dụng, người dùng thường gặp một vài sự cố bình ắc quy bị hỏng khiến động cơ bị hư hại không thể hoạt động. 

Vậy cách nhận biết bình ắc quy hỏng là gì? Xử lý những sự cố này ra sao? Hãy cùng tìm hiểu cùng CNSG trong bài viết này nhé!

Các hư hỏng thường gặp của bình ắc quy 

Trước khi tìm hiểu cách nhận biết bình ắc quy hỏng, người sử dụng xe và nhân viên kỹ thuật cần nắm rõ các lỗi hư hỏng thường gặp phải.

Bình ắc quy đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động của nhiều thiết bị, đặc biệt là các dòng xe điện hoặc xe nâng điện đứng lái sử dụng các loại bình ắc quy 24v, bình điện xe nâng 48v,… 

Khi ắc quy bị hỏng sẽ gây nên ảnh hưởng nghiêm trọng đến các thiết bị chủ. Một số lỗi hỏng thường gặp ở bình ắc quy phổ biến được liệt kê lại như sau:

  • Giảm dung lượng 
  • Cạn điện dịch
  • Hiện tượng ngược cực
  • Hiện tượng sunfat hóa
  • Đoản mạch
  • Nổ bình
  • Vỏ bình ắc quy khởi động bị biến dạng, phù.
  • Bình ắc quy sạc không vào điện.
  • Ắc quy bị phân hoại

Người dùng cần thường xuyên kiểm tra, đặc biệt nắm rõ những lỗi trên, tiến hành bảo dưỡng và áp dụng phương pháp, cách nhận biết bình ắc quy hỏng để kịp thời xử lý. Đây là vấn đề quan trọng mà người dùng nên biết sớm.

Xem thêm: Bí kíp làm mới xe nâng điện của dân trong nghề

Dấu hiệu nhận biết bình ắc quy bị hỏng

Dấu hiệu nhận biết bình ắc quy hỏng
Dấu hiệu nhận biết bình ắc quy hỏng

Sạc bình nhanh đầy

Một trong những dấu hiệu dễ dàng để nhận biết ắc quy hỏng là sạc bình đầy nhanh hơn rất nhiều so với thời gian quy định. 

Tương tự như các thiết bị thường dùng như máy tính, điện thoại,… nếu thời gian sạc theo yêu cầu là 8-10 giờ nhưng chỉ trong 4 giờ đã sạc đầy thì là dấu hiệu chứng tỏ ắc quy đã bị chai và cần thay mới để đảm bảo hoạt động của động cơ.

Sạc bình lâu đầy

Ngược lại ở trường hợp sạc nhanh đầy, tình trạng sạc mãi không đầy cũng là dấu hiệu nhận biết bình ắc quy hỏng cần được kiểm tra và có biện pháp xử lý.

Trong trường hợp này, nguyên nhân gây ra có thể từ việc dây điện tiếp xúc với ắc quy kém hoặc bình ắc quy đã bị hư hỏng. 

Người sử dụng cần đặc biệt lưu ý, quan sát kỹ dấu hiệu này cũng là cách nhận biết bình ắc quy hỏng khá chuẩn.

Cạn điện dịch

Đây vừa là dấu hiệu nằm trong cách nhận biết bình ắc quy hỏng, vừa là một trong những lỗi hư hỏng thường gặp đối với bình ắc quy. 

Nếu trong thời gian dài hoạt động, phát hiện bình ắc quy có dấu hiệu cạn điện dịch thì người dùng cần lưu ý xử lý kịp thời, tránh những nguy hiểm có thể gặp phải khi tiếp tục sử dụng cho động cơ xe.

Cực ắc quy có hiện tượng bị ăn mòn

Khi cực ắc quy và kẹp dây điện quá chặt khiến cho chất điện dịch tràn ra bên ngoài chứng tỏ cực ắc quy đang bị ăn mòn. 

Đối với trường hợp này, người dùng cần có cách xử lý chính xác.

Ắc quy bị nóng khi sạc

Nếu thấy bình ắc quy có hiện tượng nóng lên rất nhiều khi sạc là dấu hiệu vô cùng nguy hiểm, do đó người dùng hãy đặc biệt cẩn trọng. 

Ắc quy bị nóng lên rất nhiều khi sạc, có thể bị phồng hoặc hư hại là dấu hiệu nằm trong cách nhận biết bình ắc quy hỏng mà bất cứ ai khi sử dụng ắc quy cũng nên lưu ý đặc biệt, tránh ảnh hưởng nghiêm trọng có thể xảy ra.

Thời gian vận hành bị rút ngắn

Đối với các thiết bị, dòng xe sử dụng ắc quy để vận hành sẽ có khoảng thời gian nhất định. 

Nếu thời gian vận hành của thiết bị rút ngắn, giảm nhiều thì chắc chắn ắc quy đã có vấn đề, xảy ra lỗi hoặc hư hỏng. 

Nhận biết bình ắc quy khô bị “chết” hoàn toàn

Bình ắc quy dường như bị “chết” hoàn toàn khi xảy ra các vấn đề khiến động cơ xe hoặc các thiết bị sử dụng ắc quy không thể vận hành sử dụng hoặc gặp các lỗi điển hình như sau:

  • Động cơ quay nhưng không nổ.
  • Động cơ khởi động không đồng bộ, có ngày khởi động được nhưng có những ngày không thể khởi động xe.
  • Động cơ không quay, không nổ, không đèn: Trường hợp này xảy ra khi người dùng khởi động xe, xoay chìa khoá mà động cơ không quay và đèn tín hiệu không sáng thì chứng tỏ bình ắc quy đang gặp vấn đề, cần kiểm tra kỹ xem chúng có vấn đề hay hư hỏng như thế nào.
  • Khởi động lạnh khó: Nếu động cơ khó khởi động 3 lần/tuần hoặc không thể khởi động khi thời tiết lạnh thì đây chính là cách nhận biết bình ắc quy hỏng cần thay thế.
  • Xe phải câu bình thường xuyên mới có thể khởi động.

Cách nhận biết bình ắc quy hỏng chuẩn nhất

Quan sát và chẩn đoán hư hỏng thông qua dấu hiệu nhận biết

Thông qua các dấu hiệu nhận biết là một trong những cách đơn giản nhất để chẩn đoán những hư hỏng của bình ắc quy.

Người dùng hoặc kỹ thuật sửa chữa có thể dựa vào những dấu hiệu bình ắc quy bị hỏng như: sạc lâu đầy, sạc quá nhanh đầy, giảm dung lượng,… để có thể chẩn đoán hư hỏng. 

Bên cạnh đó, tình trạng đèn không sáng, xe khởi động lâu, vỏ bình ắc quy bị phồng rộp hay biến dạng,… thì người dùng có thể xác định được hư hỏng của ắc quy. Cách này chỉ cần chú ý quan sát là có thể dễ dàng phát hiện lỗi hỏng và mức độ, từ đó có cách xử lý phù hợp.

Sử dụng đèn đo mạch

Việc sử dụng đèn đo mạch để tiến hành kiểm tra tiếp xúc tại cực ắc quy chính là cách nhận biết bình ắc quy hỏng vừa nhanh chóng, đơn giản, lại chính xác. 

Người dùng cần chú ý kiểm tra các tấm điện cực chì nằm bên trong của bình ắc quy axit chì, ngoài ra nguồn điện cũng cần được duy trì liên tục. 

Khi các tấm điện cực chì bị sunfat hóa cũng là nguyên nhân dẫn tới tình trạng ắc quy không được sạc đầy, điều này sẽ khiến cho bình ắc quy bị giảm tuổi thọ và có thể phát sinh những lỗi gây ảnh hưởng đến quá trình hoạt động của thiết bị.

Dùng vôn kế đo điện áp

Cách nhận biết bình ắc quy hỏng này vô cùng chính xác và được thợ kỹ thuật thực hiện phổ biến nhất. 

Với cách này, người dùng nên sạc đầy bình ắc quy, sau đó sử dụng vôn-kế đo với chỉ số giá trị khoảng 12,6V. 

Nếu dùng vôn kế chỉ đọc được chỉ số vôn-kế khoảng 12,4 V thì lượng điện trong ắc quy mới đạt được 75%. Nếu muốn chính xác thì người dùng có thể kiểm tra và đọc lại.

Chỉ số điện áp ắc quy và tình trạng nạp sẽ được thể hiện cụ thể như sau:

  • 12.68v . . . . . . . . . . 100%
  • 12.45v . . . . . . . . . . 75%
  • 12.24v . . . . . . . . . . 50%
  • 12.06v . . . . . . . . . . 25%
  • 11.89v . . . . . . . . . . 0%

Sử dụng đồng hồ điện tử

  • Một trong những cách nhận biết bình ắc quy hỏng cũng khá dễ dàng chính là việc sử dụng đồng hồ điện tử để kiểm tra ắc quy. 
  • Đây là cách không yêu cầu ắc quy phải nạp đầy để đảm bảo kết quả đo chính xác. Để dự đoán tình trạng của ắc quy, người thợ thường dùng một số đồng hồ điện tử chuyên dụng đo mức độ dẫn điện của ắc quy. Những chiếc đồng hồ điện tử này sẽ gửi tín hiệu thông qua ắc quy để nhận biết diện tích tấm điện cực, thể tích là bao nhiêu và khả năng cấp điện ra sao. 
  • Trường hợp ắc quy có tuổi thọ cao, độ dẫn điện của nó bị sụt giảm, các khuyết tật của các tấm điện cực ắc quy như quá ngắn, hở ra ra hay các khuyết tật khác cũng ảnh hưởng đến độ dẫn điện của ắc quy. Vì vậy, kết quả đo sẽ giúp xác định chính xác tính trạng của ắc quy.
  • Ngoài ra, một số loại đồng hồ điện tử nhất định cũng có tích hợp thêm khả năng phân tích dòng khởi động của ắc quy. Kết quả đo đồng hồ cũng sẽ được áp dụng để tính toán tuổi thọ tương đối của ắc quy. Đây là cách nhận biết bình ắc quy hỏng được nhiều người áp dụng.
  • Bằng cách đo cường độ dòng khởi động của ắc quy ở các cực, việc sử dụng đồng hồ điện tử này cũng có thể phân tích được tình trạng tiếp xúc của các điểm tiếp mát. Khi kết quả đo có sự sai lệch khoảng 25% ở cường độ dòng khởi động thì chứng tỏ điện cực tiếp mát không tốt. 

Thiết bị kiểm tra có trụ than hoạt tính

Để thực hiện cách nhận biết bình ắc quy hỏng này, người dùng cần cần sạc đầy bình ắc quy để đạt được độ chính xác cao nhất. 

Cách tiến hành kiểm tra lượng dung dịch điện phân còn lại, nếu thấp quá thì cần bổ sung. 

Đồng thời, người dùng nên tiến hành sạc đầy và kiểm tra lại sau khi đảm bảo dung dịch đã được bổ sung đầy bình. 

Nguyên nhân và cách xử lý khi bình ắc quy bị hỏng

Nguyên nhân bình ắc quy bị hỏng

Bình ắc quy có thể bị hỏng do nhiều nguyên nhân, trong đó một số nguyên nhân điển hình phải kể đến như: 

  • Cạn điện dịch
  • Hiện tượng ngược cực
  • Hiện tượng sunfat hóa
  • Đoản mạch
  • Nổ bình
  • Ắc quy bị sạc quá mức
  • Châm chất điện dịch không đủ
  • Ắc quy bị tác động từ bên ngoài gây đổ vỡ,…
  • Hệ thống điện trên thiết bị xe bị rò rỉ.
  • Chất điện dịch bị nhiễm tạp chất.
  • Cực ắc quy và kẹp dây điện bị siết quá chặt hoặc quá lỏng.
  • Chất điện dịch bị tràn ra ngoài.
  • Nhiệt độ môi trường xung quanh ắc quy quá cao do tác động từ động cơ thiết bị.
  • ….

Cách xử lý khi bình ắc quy bị hỏng

Cách xử lý khi bình ắc quy bị hỏng
Cách xử lý khi bình ắc quy bị hỏng

Người sử dụng bình ắc quy sẽ căn cứ vào những nguyên nhân và vấn đề hư hỏng của ắc quy từ đó có cách xử lý khác nhau. Sau khi thực hiện theo đúng cách nhận biết bình ắc quy hỏng thì người dùng có thể xác định được vấn đề và có xử lý nhất định. 

Dưới đây là gợi ý một số cách khắc phục, xử lý theo các lỗi và nguyên nhân xuất phát điển hình:

Trường hợp điển hình Cách khắc phục
Trường hợp mức điện dịch quá thấp
  • Khi đã áp dụng cách nhận biết bình ắc quy hỏng xuất phát từ nguyên nhân mức điện dịch quá thấp, người dùng chỉ cần châm thêm nước cất và điều chỉnh mức điện dịch trong bình ắc quy đều cho các ngăn.
  • Sau đó tiến hành thao tác kiểm tra lại bộ sạc.
Trường hợp ắc quy đề không nổ
  • Đối với trường hợp này, người dùng chỉ cần châm thêm nước cất và điều chỉnh mức điện dịch (nếu cần).
  • Sau đó tiến hành sạc lại cho ắc quy với cường độ và thời gian phù hợp, cần kiểm tra hệ thống điện.
Trường hợp tỷ trọng chất điện dịch cao hơn tiêu chuẩn
  • Cách xử lý là thực hiện thay chất điện dịch khác có tỷ trọng theo tiêu chuẩn và canh chỉnh lại mức điện dịch.
  • Sau đó, kiểm tra lại điện áp ắc quy và sạc lại bình nếu cần.
Trường hợp cực ắc quy bị ăn mòn
  • Người dùng chỉ cần tháo kẹp, siết lại kẹp dây điện và lau chùi cực ắc quy.
  • Tiếp đến, thực hiện điều chỉnh mức điện dịch bên trong bình ắc quy và kiểm tra nút có được siết chặt hay không.
Trường hợp vỏ bình ắc quy bị phù, biến dạng
  • Người dùng cần ngừng nạp ắc quy ngay và kiểm tra thật kỹ.
  • Chú ý, hãy luôn giữ nhiệt độ chất điện dịch dưới 45 độ C.
Trong trường hợp ắc quy bị chảy thủng
  • Cần tiến hành tháo kẹp, lau chùi cực ắc quy rồi siết lại kẹp dây điện cho chắc chắn nhưng không quá chặt.
Trường hợp khi ắc quy “chết” hoặc hỏng hoàn toàn
  • Cần thay ắc quy mới.