Vận tải đóng vai trò trọng yếu trong đời sống hằng ngày, không chỉ phục vụ con người trong mục đích di chuyển mà còn vận chuyển hàng hóa bằng nhiều phương thức khác nhau, kịp thời cung ứng hàng hóa, bưu phẩm từ vị trí này đến vị trí khác. 

Vậy vận tải là gì? Các phương thức vận tải nào phổ biến nhất hiện nay? Cùng CNSG tìm hiểu ngay dưới bài viết này nhé!

Vận tải là gì?

  • Vận tải là quá trình thực hiện các tác động lực học vào các vật thể để dịch chuyển vật thể nào đó từ vị trí này đến vị trí khác với các mức tải trọng đa dạng khác nhau. Vận tải gắn liền mật thiết với nhu cầu sản xuất, sinh hoạt hàng ngày của con người và trong sản xuất hàng hóa. 
  • Hoạt động vận tải truyền thống thường dùng sức người là chính, phổ biến như các hoạt động vác, khuân, gánh, nâng,… đồ vật, hàng hóa. 
  • Ngày nay, để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng cao của con người phục vụ cho sản xuất công nghiệp và đời sống, vận tải cũng được nâng cấp với rất nhiều hình thức đa dạng, tiết kiệm sức người với thời gian nhanh chóng, đáp ứng được nhiều mục đích khác nhau ở khoảng cách từ ngắn đến dài hàng trăm km. 
  • Cơ sở hạ tầng phát triển và đã hoàn thiện với hệ thống cảng biển, đường cao tốc, đường sắt, đường bộ, đường hàng không…cũng thúc đẩy hoạt động vận tải phát triển. 
  • Bên cạnh các phương tiện vận tải đường dài, ở vị trí vận tải trực tiếp hàng hóa cũng có các loại thiết bị hỗ trợ như cần cẩu nâng hàng, xe nâng hàng, bàn nâng điện, xe đẩy,… giúp tiết kiệm sức người khi nâng hàng, rút ngắn thời gian vận chuyển.  

5 loại hình vận tải hiện nay ở Việt Nam

Các phương thức vận tải phổ biến (1)
Các phương thức vận tải phổ biến (1)

Vận tải đường bộ

Phương tiện vận tải đường bộ
Phương tiện vận tải đường bộ
  • Vận tải đường bộ là loại hình phổ biến nhất, được sử dụng mỗi ngày để vận chuyển hành khách, hàng hóa, vật liệu, đồ gia dụng… đa dạng trong vận chuyển các loại hàng hóa và luôn chủ động về thời gian.
  • Vận tải đường bộ có tính linh động cao, khả năng vận chuyển hàng hóa khối lượng nhỏ hoặc tầm trung từ khu vực nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ, từ kho hàng này đến kho hàng khác,… 
  • Đặc biệt đây là loại hình vận chuyển có thể đáp ứng được đa số yêu cầu hàng hóa thị trường, có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết khác nhau, …
  • Hệ thống giao thông đường bộ phát triển cũng tạo điều kiện rất tốt để thúc đẩy vận tải đường bộ ngày càng nhanh chóng, dễ dàng hơn. 
  • Tuy nhiên, hình thức vận tải đường bộ này bị hạn chế bởi kích thước và khối lượng hàng hóa so với vận chuyển bằng đường thủy, không chở được những hàng hóa có khối lượng quá lớn. 
  • Chi phí khi vận tải bằng đường bộ thường có mức phí cao hơn so với những phương thực vận chuyển khác nhưng là phương thức phổ biến nhất, được sử dụng hằng ngày không thể thiếu để vận tải hàng hóa. 

Vận tải đường sắt

Vận tải đường sắt
Vận tải đường sắt
  • Vận tải bằng đường sắt là hình thức tiên phong trong dịch vụ vận chuyển hàng hóa, nhất là vận tải hàng hóa Bắc Nam vì có thể vận chuyển được cả hàng hóa và hành khách, không bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết, có tính ổn định cao. 
  • Vận tải bằng đường sắt được đánh giá có chi phí thấp, giúp tiết kiệm chi phí hơn rất nhiều so với các loại hình vận chuyển, chỉ bằng 1/2 các loại hình khác.
  • Hình thức vận tải bằng đường sắt chỉ vận chuyển trên hệ thống đường sắt, không bị giới hạn bởi các phương tiện khác vì có làn đường riêng nên rất ít xảy ra các sự cố, đem lại sự an toàn cho hàng hóa cao. 
  • Hình thức vận chuyển này ít phụ thuộc vào sự biến động giá cả của xăng dầu nên luôn có mức cước phí ổn định.
  • Có thể vận chuyển đa dạng các tải trọng hàng hóa đa dạng từ tải trọng nhỏ vài chục kg đến tải trọng lớn lên đến hàng chục tấn. 
  • Tuy nhiên, hình thức vận chuyển hàng bằng đường sắt thường có thời gian dài hơn, chậm hơn khoảng 1-2 ngày so với đường bộ.

Vận tải đường thủy

Vận tải đường thủy
Vận tải đường thủy
  • Vận chuyển đường thủy đã được ra đời khá sớm, được ứng dụng từ xa xưa là hình thức vận chuyển hàng hóa bằng các phương tiện di chuyển trên sông, biển như tàu, thuyền, …. 
  • Hàng hóa vận chuyển bằng đường thủy thường là những loại hàng hóa chuyên chở trên tuyến đường dài nhưng không cần thời gian vận chuyển nhanh, áp dụng dùng vận chuyển ở những nước có đường biển, cảng biển, vận chuyển hàng hóa xuyên quốc gia,… 
  • Vận chuyển đường biển chiếm 80% tổng khối lượng hàng chuyên chở, là hình thức chuyên chở hàng hóa chính trên thế giới nên thích hợp để vận chuyển hàng có khối lượng lớn.
  • Vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy luôn đứng đầu thế giới trên thị trường vận chuyển có tính chất khu vực, quốc gia, vận chuyển hàng hóa ngoại cỡ trọng tải siêu lớn. 
  • Hình thức vận tải đường thủy này có thể vận chuyển được hầu hết tất cả các mặt hàng mà quốc gia, công ty hay khách hàng yêu cầu với tốc độ vận chuyển nhanh, ít gặp sự cố nên rất ổn định. 
  • Chi phí chi vận tải bằng đường thủy thấp hơn so với các hình thức khác, khách hàng yên tâm hơn khi di chuyển hoặc vận chuyển hàng bằng hình thức này, không lo về mức độ an toàn và chi phí của sản phẩm. 

Vận tải đường hàng không

Vận tải đường hàng không
Vận tải đường hàng không
  • Đối với các mặt hàng, vật phẩm, hàng hóa, bưu kiện yêu cầu vận chuyển đến nơi nhanh chóng có độ an toàn cao và thì vận chuyển hàng không là sự lựa chọn tốt nhất. 
  • Đây là loại hình vận chuyển thích hợp với những hàng khối lượng không quá lớn, giá trị cao vì có thời gian vận chuyển hành khách và hàng hóa nhanh chóng nhất hiện nay.
  • Hiện nay trên toàn Việt Nam, các công ty dịch vụ vận chuyển bằng đường hàng không đều có sự liên kết chặt chẽ với các tổng công ty hàng không lớn trong và ngoài nước như Vietjet air, Vietnam airline, …  Japan (KIX), Singapore Airline, Korea (ICN)… và rất nhiều hãng hàng không chất lượng khác.
  • Dù cước phí vận chuyển cao hơn đôi chút nhưng chúng có ưu điểm là rất an toàn và nhanh chóng  vì thế hình thức này thường được rất nhiều khách hàng lựa chọn.

Vận chuyển đường ống

Vận tải đường ống
Vận tải đường ống
  • Hình thức vận chuyển bằng đường ống là loại hình vận chuyển chỉ phù hợp với một số loại hàng hóa đặc biệt, có tính chất đặc thù như khí dầu khí, hóa lỏng, … nhằm phục vụ cho đối tượng đặc biệt như công ty đa quốc gia, công ty sản xuất hóa chất, công ty Nhà nước.

Vai trò của vận tải trong đời sống hằng ngày

Hoạt động vận tải hàng hóa đáp ứng việc chuyên chở và vận chuyển hàng hóa, có vai trò thiết yếu với cuộc sống con người. 

Vận tải cho phép con người di chuyển bằng hình thức đường bộ, hàng không; vận chuyển các mặt hàng tiêu dùng tại các chợ, siêu thị bằng đường bộ, đường biển; vận chuyển nguyên vật liệu sản xuất chở từ vùng nguyên liệu đến nơi sản xuất bằng ô tô, tàu biển, tàu hỏa, … 

Vai trò của vận chuyển đối với Logistics

  • Trong hệ thống vận hành của logistics, chi phí vận chuyển đang chiếm tỉ trọng ngày càng lớn.
  • Các yếu tố thuộc doanh nghiệp như kho hàng, nhà cung cấp, địa điểm bán lẻ,… là những yếu tố ảnh hưởng lớn đến chi phí vận chuyển.
  • Số lượng hàng tồn kho sẽ ít hơn khi áp dụng được hệ thống vận chuyển tốc độ cao, nhanh cung ứng hàng hóa ra thị trường kịp thời với tốc độ sản xuất. 
  • Việc lựa chọn tốc độ của các phương thức vận chuyển sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lịch trình giao hàng.